Khi nghĩ đến Ai Cập, điều gì nảy ra đầu tiên trong suy nghĩ của bạn? Kim tự tháp? Các bức tranh cổ đại? Tượng Nhân sư? Hay nữ hoàng Ai Cập? Tất nhiên là đó đều là những tuyệt tác của nhân loại, nhưng với tôi thì điều đầu tiên xuất hiện là những chú mèo!
Người Ai Cập cổ đại tôn thờ nhiều loài sinh vật cùng chia sẻ nơi sinh sống với họ. Tuy nhiên, với riêng loài mèo thì lại có vị trí rất quan trọng trong mỗi gia đình và chiếm được rất nhiều sự yêu thương từ những người cổ đại trong khu vực này. Dù họ có tôn sùng những loài khác đi nữa thì mèo vẫn là loại được ưa thích nhất.
Tình yêu của người Ai Cập dành cho mèo là rất lớn, đến mức họ coi trọng sự an toàn của chúng hơn cả bản thân. Ví dụ như khi gặp hỏa hoạn, người Ai Cập sẽ cứu mèo của họ trước rồi sau đó mới quay lại lấy tư trang cá nhân. Khi những chú mèo qua đời, gia đình của chúng sẽ cạo lông mày để tỏ lòng thương tiếc và họ sẽ tiếp tục “để tang” cho đến khi lông mày mọc lại.
Vì sao mà người Ai Cập cổ đại lại có thể yêu mèo đến như vậy?
Cụ thể thì người Ai Cập cổ đại có hai lý do chính. Một là vì mèo bảo vệ mùa màng của họ khỏi bị các loài gặm nhấm cắn phá. Hai là điều này đã ăn sâu vào đức tin và hệ thống tín ngưỡng của họ.
Người bảo vệ mùa màng
Ở Ai Cập, loài mèo được thuần hóa khoảng từ 10.000 năm trước sau khi một vài chú mèo hoang đi lạc vào các khu nông nghiệp. Xã hội Ai Cập cổ đại lúc bấy giờ chủ yếu dựa vào nông nghiệp và họ đang phải đối mặt với nhiều vấn đề trong việc bảo vệ nông sản khỏi các loài có hại như chuột và rắn. Trong những khoảng thời gian thực phẩm khan hiếm, các kho chứa thực phẩm đều bị loài gặm nhấm tấn công, loài mèo đã đóng vai trò quan trọng trong việc bảo vệ an ninh lương thực.
Người Ai Cập sớm nhận ra rằng những chú mèo hoang đang bảo vệ mùa màng của họ bằng cách săn những loài gặm nhấm. Nhanh chóng sau đó, nhiều gia đình bắt đầu để thức ăn cho những chú mèo để chúng thường xuyên đến nhà họ hơn. Có những thời điểm mà tất cả các gia đình Ai Cập cổ đại đều nuôi mèo để xử lý các loài gặm nhấm cũng như những mối đe dọa khác.
Mối quan hệ này có thể xem là mối quan hệ cộng sinh hoặc tương hỗ, cả người và mèo đều có lợi. Loài mèo thích sống chung với loài người vì chúng luôn có thừa thức ăn (từ việc đi săn và cả thức ăn do loài người cung cấp). Ngoài ra, sống chung với con người cũng giúp chúng tránh các loài thú ăn thịt lớn. Mặt khác, người Ai Cập lại có một công cụ xử lý các loài nguy hại cho mùa màng hoàn toàn miễn phí!
Những người nông dân rất thích mèo vì chúng giúp xua đuổi các loài gặm nhấm. Rất nhanh sau đó, những người nông dân di cư, thủy thủ, các thương nhân (cơ bản là tất cả mọi người) đều mang những chú mèo đã thuần hóa theo người bất kể họ đi đến đâu. Nhờ đó, loài mèo đã được phổ biến đến nhiều nơi khắp Ai Cập.
Tín ngưỡng, thần thoại và mèo
Ngoài việc hiện diện trong đời sống hằng ngày, loài mèo còn được đánh giá cao về góc độ tâm linh. Ví dụ, nhiều người Ai Cập tin rằng nếu họ mơ thấy mèo thì có nghĩa là vận may của họ đang đến.
Mèo còn liên quan đến nhiều tín ngưỡng trong suốt thời cổ đại ở Ai Cập. Ví dụ như thần Mafdet có hình dạng giống với loài báo, là một trong những vị thần đầu tiên của Ai Cập. Bà được tôn thờ bởi những người cần sự bảo vệ trước những sinh vật nguy hiểm như rắn, ngoài ra, bà còn là nữ thần đại diện cho công lý.
Tuy nhiên, Bastet là vị thầm nổi tiếng nhất trong các vị thần có hình dạng của loài mèo. Bastet có hình dạng một nửa là mèo, một nửa là của người phụ nữ, bà được biết đến là vị thần bảo vệ mái ấm trước quỷ dữ và bệnh tật. Số người tôn thờ Bastet rất lớn vì bà còn liên quan đến phụ nữ và sinh sản. Thần Bastet rất nổi tiếng, các chương trình lễ hội tôn vinh vị thần này cũng thường xuyên được tổ chức và là một trong số các lễ hội lớn nhất tại Ai Cập.
Điều thú vị là các giáo sĩ trong đền thờ vẫn duy trì rất nhiều những căn nhà dành cho mèo và cả nghĩa trang dành cho xác ướp mèo. Mặc dù có nhiều nữ thần Ai Cập khác, như Mafdet và Sekhmet, nhưng Bastet là vị thần duy nhất đại diện cho loài mèo đã được thuần hóa.
Người Ai Cập cổ đại và sự tận tâm dành cho loài mèo
Có những người Ai Cập cổ đại và sự tận tâm với loài mèo của họ ở một mức độ hoàn toàn khác. Ví dụ điển hình nhất chính là Trận chiến Pelusium (năm 525 TCN), khi Cambyses II của Ba Tư chinh phạt Ai Cập. Có những câu chuyện cho rằng Cambyses biết tình yêu của người Ai Cập dành cho loài mèo nên ông đã tận dụng lợi thế này trong trận chiến. Ông yêu cầu người của mình bắt nhiều mèo nhất có thể và thậm chí là vẽ hình mèo lên khiên của họ.
Khi Ba Tư bắt đầu hành quân đến trước thành phố Pelusium, một số con mèo được cho dẫn đoàn phía trước, số còn lại được những người lính Ba Tư bế trên tay. Binh lính Ai Cập đã rất miễn cưỡng khi tham gia cuộc chiến này vì họ sợ làm những chú mèo bị thương. Cuối cùng những người lính đã đầu hàng và vương quốc Ai Cập đã bị người Ba Tư chinh phục.
Tương tự, có rất nhiều luật bảo vệ loài mèo ở vùng đất này trong thời cổ đại. Nếu có người giết mèo, dù là tai nạn đi nữa, hình phạt sẽ là tử hình. Ngoài ra, việc mua bán hay đưa mèo sang nước khác cũng là hành vi bất hợp pháp. Khi một chú mèo chết, nó sẽ được ướp xác và người chủ sẽ để lại thức ăn cho nó. Thỉnh thoảng, những chú mèo còn được chôn chung cùng với chủ của chúng để bày tỏ tình yêu thương của người chủ đối với vật nuôi của mình.
Giờ thì bạn đã hiểu vì sao người Ai Cập cổ đại lại yêu quý loài mèo đến vậy! Sau này, khi gặp một chú mèo bên đường, đừng ngần ngại cho chúng một vài lần vuốt ve nhé. – VnReview
Như vậy bạn đã biết được thêm những thông tin hữu ích về loài mèo mà chúng ta đang nuôi. Đừng quên chăm sóc chúng cẩn thận nhé.
Khi cần chăm sóc thú cưng của bạn đừng quên tới Bệnh Viện Thú Y Thi Thi.
Bệnh viện thú y uy tín tại TP Hồ Chí Minh – ThiThi Pet Clinic
Nếu bạn có bất cứ thắc mắc gì về tình hình sức khỏe của thú cưng, đừng chần chừ mà hãy liên hệ ngay đến bệnh viện thú y ThiThi Pet để được đội ngũ bác sĩ thú y tư vấn nhiệt tình nhất nhé. Chúc thú cưng của bạn luôn khỏe mạnh và bình an!
Địa chỉ phòng khám thú y ThiThi Pet Clinic
- Cơ sở 1: Số 62B, Đường Hòa Bình, P.5, Q.11, TP.HCM.
- Cơ sở 2: 651 Lạc Long Quân, P.10, Q. Tân Bình, TP.HCM.
- Cơ Sở 3: 96 Bạch Đằng , P.24 , Q. Bình Thạnh, TP. HCM
- Cơ sở 4: 146 Nguyễn Ảnh Thủ, Trung Chánh, Hóc Môn, TP. HCM.
- Hotline: 0978899004
- Email: vovietlinh@gmail.com
